АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды icon

АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды



НазваниеАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
страница5/5
Дата конвертации16.11.2012
Размер0.58 Mb.
ТипПрограмма
1   2   3   4   5
«Мавәраэннәһердә сәяхәт» әсәре турында мәгълүмат бирү.


ӘД: Роман жанры турында өстәмә мәгълүмат бирү.

Хрестоматия: “Өлүф, яки Гүзәл кыз Хәдичә” романын укырга.

52

З.Бигиевнең “Өлүф, яки Гүзәл кыз Хәдичә” романын уку һәм анализлау.

1







1. Татар мәгърифәтчелек әдәбияты. К., 1979.

2. “Мәгариф” ж., 1999, №6 (16-18 б.); 1999, №1 (24-25 б.)

3. МК: 88-89 б.


Әдәби әсәргә анализ дәресе.


Күчермә һәм иҗади уку ысуллары: сәнгатьле уку, автор артыннан бару юлы белән анализлау (аңлатмалар белән уку, кыскача сюжетны сөйләү, әңгәмә, план төзү).

«Өлүф, яки Гүзәл кыз Хәдичә» романында саф мәхәббәт белән байлык арасындагы каршылык тудырган хәлләрнең тормышчан итеп тасвирлануы. Татар прозасында детектив­ның реаль нигезләргә утыртылуы.



Хрестоматия: “Өлүф, яки Гүзәл кыз Хәдичә” романын укып бетерергә.

4 нче чирек (8 атна – 16 сәгать)

53

З.Бигиевнең “Өлүф, яки Гүзәл кыз Хәдичә” романын уку һәм анализлауны дәвам итү.

1







1. Татар мәгърифәтчелек әдәбияты. К., 1979.

2. “Мәгариф” ж., 1999, “6 (16-18 б.); 1999, №1 (24-25 б.)

3. МК: 88-89 б.



Әдәби әсәргә анализ дәресе.


Эзләнү ысулы: эзләнүчән әңгәмә, әсәрне образлар бирелеше аша анализлау (график алым – таблица төзү), аерым өзекләрне уку, эзләнү төсендәге сорауларга җаваплар бирү, геройларга мөстәкыйль бәя бирү, нәтиҗәләр чыгару.

Кеше менәзен (характерын) тормышчан җирлектә ачуда уңышлы алымнар. Зөләйха­ны фаҗигагә алып килгән сәбәпләрнең берсен күрсәтеп, «бала ата-ана сүзеннән чыкмаса яхшы» дигән фикер уздырылу. Байлыкка омтылышның кеше холкын бозуын, һәлакәткә ки­терүен сурәтләү. Хикәяләүнең объективлаша төшүе.


Бәхәсләрдә катнашу, оппонентларның фикерен исәпкә алып, үз карашларыңны раслау һәм дәлилләү күнекмәләренә ия булу.


Бигиев “Гөнаһе кәбаир” романын укырга, сораулар язарга.

54

З.Бигиев “Гөнаһе кәбаир” романы.

1







1.Әдипнең портреты.

2.
Китап күргәзмәсе.

3. Карурманны чыккан чакта. К., 2001.

4. З.Бигиев. Зур гөнаһлар. - К., 1991.

5. Мусин Ф. Татар романы.//“Мирас” ж., 1992, №2.

6. “Мәгариф” ж., 1995, №11, 15-17 б.

7. МК: 89-94 б.

8. Трофимова С.М., Хәйруллин И.Г. Киләчәк бүгенгедән башлана. – Казан: РИЦ “Школа”, 2008, 78-80 б.

Әдәби әсәргә анализ дәресе.


Эзләнү ысулы: эзләнүчән әңгәмә, әсәрне тикшерү, үз мөнәсәбәтеңне белдереп сөйләү, фикерне исбатлау, нәтиҗәләр чыгару.

«Гөнаһе кэбаир» романы турында кыскача мәгълүмат. Заһир Бигиен романнарының поэтик эшләнешендә алга ки­теш буларак сюжет һәм композиция төзеклегенә омтылу.

Бәхәсләрдә катнашу, оппонентларның фикерен исәпкә алып, үз карашларыңны раслау һәм дәлилләү күнекмәләренә ия булу.


КТ: әдәби викторина сорауларына җавап бирү (Исламов Ф.Ф. Әдәби викториналар - әдәбиятка, сәнгатькә мәхәббәт тәрбияләүдә кыйммәтле чара. – Казан: Татарстан Фәннәр Академиясе Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты, 2005, 38-39 б.)

Дәреслек: 361-362 б (Сюжет, композиция – конспектларга).

55

XIX йөзнең икенче яртысында татар поэзиясе. Гомуми күзәтү.

1







1. Татар мәгърифәтчелек әдәбияты. К., 1979.

2. МК: 94-96 б.


Темага кыскача күзәтү ясау дәресе.


Күчермә ысул: лекция, лекцияне язып бару, план-конспект эшләү, нәтиҗәләр чыгару.

Татар поэзиясенең бу чоры -- яңа сыйфат үзгәрешләренә әзерлек дәвере. Яңаруның татар халкы милләт буларак фор­малашу, милли үзаңы көчәю белән бәйләнештә баруы. Иске формаларда яңа эчтәлек уздырылу. Лирикада кеше хисләрен чагылдыруның ачыклана төшүе. Шигъри хикмәтләрдә акыл үткенлегенең, сәнгатьлелекнең артуы.

Дәреслек: 364-368 б. (укырга, сөйләргә).

56

М.Акмулланың тормыш юлы, иҗатына күзәтү. “Дамелла Шиһабетдин хәзрәтнең мәрсиясе” һ.б. әсәрләрен уку һәм фикер алышу.


1







1.Әдипнең портреты.

2. Карурманны чыккан чакта. К., 2001.

3. Атлас.

4. Акмулла “Шигырьләр”. К., 1981

5.Синыгул Ә. Бер мираска ике караш. “Мәгариф” ж., 1998, №10, 28-30 б.

6. МК: 97 б.

7. Трофимова С.М., Хәйруллин И.Г. Киләчәк бүгенгедән башлана. – Казан: РИЦ “Школа”, 2008, 80-83 б.

Темага кыскача күзәтү ясау дәресе.


Күчермә ысул: укытучы сүзе, әңгәмә, сәнгатьле уку, материалларны төп фикерләү рәвешендә язу, аңлатмалар белән уку, нәтиҗәләр чыгару.

Мифтахетдин Акмулла — татар, казакъ, башкорт әдәбият­ларының уртак вәкиле. Акмулланың хат алымы белән языл­ган шигырьләре («Замана галимнәренә», «Нургали хәзрәт» һ. б.), алардагы төп фикерләр, поэтик үзенчәлекләр. «Дамел­ла Шиһабетдин хәзрәтнең мәрсиясе». Аның романтик рухы, җанлы сөйләмгә якын булуы, халык иҗаты алым-детальлә-реннән мул файдаланып язылуы.

Дәреслек: 375-385 б (сөйләргә).

ИР: “Мифтахетдин Акмулла” сайты белән танышырга: http://www.akmulla.ru/

57

Акмулла – чичән шагыйрь. Татар шигъриятенә керткән зур өлеше. Иҗатының әһәмияте.

1







1. Карурманны чыккан чакта. К., 2001.

2. МК: 98 б.


Язучы иҗатының әһәмиятен билгеләү дәресе.


Эзләнү ысулы: эзләнүчән әңгәмә, укучыларның чыгышларын тыңлау, шагыйрь хикмәтләренең төп сыйфатларын билгеләү, фәнни чыганаклардан өзекләр уку, Акмулла әсәрләреннән мәкаль-әйтемнәрне, канатлаы сүзләрне билгеләү, мәгънәләрен аңлату, нәтиҗәләр чыгару. Күчермә ысул: аңлатмалар бирү.

Акмулла — чичән шагыйрь. Аның хикмәтләренең төп сыйфатлары: кыскалык, тапкыр­лык, образлылык. Акмулла турында Г. Тукай, Ф. Әмирхан, Җ. Вәлиди, Г. Ибраһимов.


ӘД: Шигырьдә ритм һәм рифма турындагы төшенчәләрне укучылар хәтерендә яңарту һәм көчәйтү.


КТ: әдәби викторина сорауларына җавап бирү (Исламов Ф.Ф. Әдәби викториналар - әдәбиятка, сәнгатькә мәхәббәт тәрбияләүдә кыйммәтле чара. – Казан: Татарстан Фәннәр Академиясе Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты, 2005, 40-41 б.)

Кандалый иҗатыннан омонимик рифмаларга мисаллар эзләргә. Акмулла шигырьләрендә нинди рифма төрләре бар? Мисаллар китерергә.

58

Я.Емельянов иҗаты турында белешмә бирү. “Кайгы”, “Саран бай”, “Олысыманлык” шигырьләрен уку һәм анализлау.

1







  1. МК: 96-97 б.

  2. ТТ: 115 б.

Темага кыскача күзәтү ясау дәресе.


Иҗади уку һәм эзләнү ысуллары: укытучы сүзе, сәнгатьле уку, аңлатмалар бирү, нәтиҗәләр чыгару, тел-стиль үзенчәлекләрен күзәтү.

Иҗаты турында белешмә бирү. Бу иҗат­та дини мотивлар. Шигырьләрендә гражданлык рухының көчәя баруы. Җәмгыятьнең байлар һәм ярлыларга бүленүен­нән ризасызлык, гади кеше хәлен реалистик буяулар белән тасвирлау. Гадел, юмарт, юаш, яхшы кешеләрне мактап («Балам»), шагыйрьнең саран, яман, усал, тәкәббер адәмнәрне тәнкыйть итүе («Саран бай»). Лирик геройның рухи халәтен тасвирлауда яңалыклар («Кайгы»). Шигырьләренең халыкчанлыгы, тел-сурәтләү чараларының гади образлылыгы, рит­мика ягыннан байый һәм төрләнә баруы.


КТ: әдәби викторина сорауларына җавап бирү (Исламов Ф.Ф. Әдәби викториналар - әдәбиятка, сәнгатькә мәхәббәт тәрбияләүдә кыйммәтле чара. – Казан: Татарстан Фәннәр Академиясе Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты, 2005, 39-40 б.)

Әхмәт Уразаев-Кормашиның “Кыйссаи Таһир илә Зөһрә” әсәрен укырга.

59

^ Класстан тыш уку. Әхмәт Уразаев-Кормашиның “Кыйссаи Таһир илә Зөһрә” әсәре.

1










Анализ дәресе.

Әхмәт Уразаев-Кормашиның “Кыйссаи Таһир илә Зөһрә” әсәре белән таныш булу.

Бәхәсләрдә катнашу, оппонентларның фикерен исәпкә алып, үз карашларыңны раслау һәм дәлилләү күнекмәләренә ия булу.

Г.Исхакый. “Өч хатын белән тормыш” әсәрен укырга.

60

Татар драматургиясенең беренче адымнары. Жанр формалашу. Беренче сәхнә әсәрләрендә күтәрелгән мәсьәләләр.

1







1. Карурманны чыккан чакта. К., 2001.

2. МК: 99 б.


Темага кыскача күзәтү ясау дәресе.


Күчермә ысул: лекция, укучыларның драма әсәрләрен бәя-анализлау турындагы чыгышлары, фикер алышу, аңлатмалар бирү.

Жанр формалашу. Драматургиядә Көнчы­гыш әдәбиятлары һәм Урта гасыр татар әдәбиятыннан килә торган хыялый-романтик рухны дәвам иттерү (Минһаҗет­дин Әлказаный. «Ихтыярлы кыз ихтыярсыз улмыш». Ф. Ха­лиди. «Залим ачлык, испанияле Сәет Яхъя» ).

Беренче сәхнә әсәрләрендә мәхәббәт һәм гаилә мәсьәләләре, саф әдәп-әхлак кагыйдәләрен яклау, иске тормыш һәм го­реф-гадәтләрне тәнкыйтьләү.

Төрекчә һәм русчадан тәрҗемәләр: «Комедия Чистайда», «Зәваллы чужык», «Ревизор» һ. б.


ӘД: Драма һәм комедия жанрлары турында белемнәрне тулыландыру.

Г.Ильяси “Бичара кыз”, Ф.Халиди “Рәдде бичара кыз” – укырга.

61

Г.Ильяси “Бичара кыз”, Ф.Халиди “Рәдде бичара кыз”. Пьесаларны уку, анализлау.

1







1. Мөхәммәтшин З. Мәгърифәтче әдипләребездән берсе.”Мирас” ж., 1993, №4.

2. Ф.Халиди “Ел фасыллары”. “Мирас” ж., 1993, №4; 1996, №5-6.

3. МК: 100 б.

4.ТТ: 120-123 б.

Әдәби әсәргә анализ дәресе.


Күчермә һәм эзләнү ысуллары: сәнгатьле уку, автор артыннан бару юлы белән анализлау (кыскача сюжетны сөйләү, аерым өлешләргә анализ бирү), әңгәмә.

Әсәрләрдә мәхәббәт һәм гаилә мәсьәләләре, саф әдәп-әхлак кагыйдәләрен яклау, иске тормыш һәм го­реф-гадәтләрне тәнкыйтьләү.


КТ: әдәби викторина сорауларына җавап бирү (Исламов Ф.Ф. Әдәби викториналар - әдәбиятка, сәнгатькә мәхәббәт тәрбияләүдә кыйммәтле чара. – Казан: Татарстан Фәннәр Академиясе Ш.Мәрҗани исемендәге Тарих институты, 2005, 41-42 б.)


Ел буена үткәннәрне кабатларга, тестка әзерләнергә

62

^ Класстан тыш уку. Г.Исхакый. “Өч хатын белән тормыш”.

1










Әдәби әсәргә анализ дәресе.


Бәхәсләрдә катнашу, оппонентларның фикерен исәпкә алып, үз карашларыңны раслау һәм дәлилләү күнекмәләренә ия булу.

Контроль сорауларга җаваплар әзерләргә.

63

IX сыйныфта өйрәнгәннәргә гомуми йомгак.



1







1. Карточкалар, тест сораулары, таблица-схема.

2. МК: 100-105 б.

Йомгак-дәрес.


Тикшерү ысулы: укытучы сүзе, укучыларның чыгышлары, контроль соруларга җавап бирү, нәтиҗәләр чыгару.



Матур әдәби­ят һәм иҗтимагый-тарихи үсеш процессы. Урта гасырлар, ХУШ һәм XIX йөзләрдәге әдәбиятларда төп баганалар булган иҗатчылар, күренекле әдәби әсәрләр. Аларда кеше шәхесенә карашның үсә, тирәнәя баруы. Әдәбиятта иҗтимагый мотив­ларның чагылыш дәрәҗәләре. Сәнгатьлелекнең үсеш баскыч­лары. Әдәбиятның гади халык тормышына якыная баруы.


КТ – тест (Гайфуллина Ф.Ә. Әдәбият дәресләрендә: укытучылар өчен методик кулланма. – Казан, “Яңалиф” нәшрияты, 2006, 35-43 б.)

Контроль сочинениегә әзерләнергә.

64-65

^ Бәйләнешле сөйләм үстерү. Контроль сочинение “Мәгърифәтчелек әдәбиятында тормыш һәм аны үзгәртү юллары”.

2







Әдәби материал.

Иҗат эше (сочинение). Бәйләнешле сөйләм үстерү дәресе.


Тикшеренү ысулы: иҗади эш алымы, план төзү, аңлатмалар бирү.

Сочинение язу күнекмәсе булу.

Имтиханга әзерлек.

66-68

Кабатлау һәм имтиханга әзерләнү.

3







Тестлар.







10 нчы сыйныфта үтеләчәк әсәрләрне укырга.
1   2   3   4   5



Похожие:

АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconАҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconПрограмма түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconПрограмма түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconПрограмма түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
АҢлатма язуы программа түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды iconПрограмма түбәндәге дәүләт документларына нигезләнеп язылды
Татарстан Республикасы дәүләт телләре һәм Татарстан Республикасында башка телләр турында” Татарстан Республикасы Законы (2004 ел,...
Разместите кнопку на своём сайте:
Документы


База данных защищена авторским правом ©podelise.ru 2000-2014
При копировании материала обязательно указание активной ссылки открытой для индексации.
обратиться к администрации
Документы

Разработка сайта — Веб студия Адаманов